SORU 


Kurumda satın alma ve maaş mutemetliği yapan personelin mys de veri giriş görevlisinin, harcama ve ödemelerde herhangi bir mali sorumlulukları bulunmakta mıdır? 5018 göre harcama yetkilisi ve gerçekleştirme görevlisinin hesap verme sorumluluğu belirtiliyor. Hatalı bir mal alımı, harcırah ödemesi, fatura ödemesi veya hakediş ödemesi gibi bizler bu ödemelerin hakediş evrakları veya diğer işlemleri ile ödeme emirlerini hazırlıyorum. Harcama yetkilisi ben uygun gördüm diyerekten Hatalı olan alım veya hakediş ödemesi yaptırıyor. Bu durumda bizlerin sorumluluğu nedir? Ya da biz bu tür bir durumda ne yapabiliriz? Çoğu evrakta imzamız bulunmamakta fakat hazırlayan benim. Cevap verebilirseniz sevinirim. Kullanıcı adı: timur.aksoy

EDİTÖR DEĞERLENDİRMESİ


5018 sayılı Kanunda sorumluluk ve hesap verebilirliğe ilişkin düzenlemelere yer verilmiştir. Sitemizin “Ön Mali Kontrol Yapanların Sorumlulukları Var Mıdır? başlıklı şu linkinde sorumluluk kavramı ayrıntılarıyla açıklanmıştır. http://mevzuatsal.com/mevzuat/on-mali-kontrol-yapanlarin-sorumluluklari-var-midir.html

14.06.2007 tarih ve 5189/1 No’lu Sayıştay Genel Kurulu Kararında da bahsedildiği üzere 5018 Sayılı Kanunun pek çok maddesinde sorumluluklardan söz edilmektedir. Kanunun 8 inci maddesinde hesap verme sorumluluğundan, 31 inci maddesinde harcama yetkisinden doğan sorumluluktan, 32 nci maddesinde harcama yetkililerinin sorumluluğundan, 33 üncü maddesinde gerçekleştirme görevlilerinin sorumluluğundan, 38 inci maddesinde gelirlerin toplanma sorumluluğundan, 44 üncü maddesinde mal yönetim sorumluluklarından, 48 inci maddesinde mal yönetiminde etkililik ve sorumluluktan, 58 inci maddesinde ön mali kontrol görevinin yönetim sorumluluğu çerçevesinde yürütülmesinden, 61 inci maddesinde muhasebe yetkililerinin sorumluğundan, 76 ncı maddesinde kamu idarelerinin sorumluluğundan bahsedilmektedir.

Ayrıca İç Kontrol ve Ön Mali Kontrole İlişkin Esas ve Usullerin, 11 inci maddesinde “Ön malî kontrol sonucunda uygun görüş verilip verilmemesi, danışma ve önleyici niteliği haiz olup, malî karar ve işlemlerin harcama yetkilisi tarafından uygulanmasında bağlayıcı değildir. Malî karar ve işlemlerin ön malî kontrole tâbi tutulması ve ön malî kontrol sonucunda uygun görüş verilmiş olması, harcama yetkilileri ve gerçekleştirme görevlilerinin sorumluluğunu ortadan kaldırmaz.” hükmüne yer verilmiştir.

 5189/1 No’lu Sayıştay Genel Kurulu Kararının “III.4- Gerçekleştirme Görevlileri” başlıklı bölümünde özetle “….bir mali işlemi gerçekleştirmede görevli olanların sorumluluğunun belirlenmesinde, gerçekleştirme işlemini yapan memurun, yetkili ve görevli olması ve yapılan giderin de bu görevli tarafından düzenlenip imzalanan belgeye dayanıyor olması zorunludur. Bir başka deyişle, yukarıda anılan belge ve imza olmadan ödeme emri belgesinin tamamlanmış sayılmaması gerekmektedir. Aynı şekilde, belgeyi düzenleyenin de gerçekleştirme konusunda yetkisinin bulunması ve harcama talimatı ile veya sair surette amir tarafından görevlendirilmiş olması gerekmektedir. Bu anlamda gerçekleştirme belgelerinin hazırlanması, taslak metinlerin yazılması, temize çekilmesi, kaydedilmesi, bilgisayara giriş yapılması gibi yardımcı hizmetlerin gerçekleştirme görevi kapsamında değerlendirilmesi mümkün bulunmamaktadır.” denilmektedir. Burada anlatılmak istenen bir verinin sadece yazıya dökülmesi, bilgisayara girilmesi, hazırlanması ve benzeri işlemlerin yapılmasının gerçekleştirme işlemi olamayacağı, bunların yetkili ve görevli kişilerce imzalanması, onaylanması gibi bu belgelerin sonuç doğuracak hale getirilmesine gerçekleştirme işlemi denilecektir.

Sayıştay Genel Kurulu Kararının devamında ilgili bölümlerde gerçekleştirme işlemlerine yönelik olarak şu açıklamalarda bulunulmuştur;

4. Gerçekleştirme Görevlileri

a) Ödeme Emri Belgesini Düzenlemekle Görevlendirilen Gerçekleştirme Görevlisinin Sorumluluğu

Yapılan bu açıklamalara göre, aslî bir gerçekleştirme belgesi olan ödeme emri belgesini düzenleyen sıfatıyla imzalayan gerçekleştirme görevlisinin, düzenlediği belge ile birlikte harcama sürecindeki diğer belgelerin doğruluğundan ve mevzuata uygunluğundan harcama yetkilisi ile birlikte sorumlu tutulması gerektiğine çoğunlukla,

 b) Ödeme Emri Belgesine Eklenmesi Gereken Taahhüt ve Tahakkuk Belgelerine İlişkin Sorumluluk

Bu nedenle, ödeme emri belgesine eklenmesi gereken taahhüt ve tahakkuk işlemlerine ilişkin fatura, beyanname, tutanak gibi gerçekleştirme belgelerini düzenleyen veya bu belgeleri kabul eden gerçekleştirme görevlilerinin, bu görevleriyle ilgili olarak yapmaları gereken iş ve işlemlerle sınırlı olarak harcama yetkilisiyle birlikte sorumlu tutulmaları gerektiğine çoğunlukla,

c) Kurul, Komisyon veya Benzeri Bir Organca Düzenlenen Gerçekleştirme Belgelerinde Sorumluluk

5018 sayılı Kanunun 33 üncü maddesi uyarınca mali işlemin gerçekleştirilmesinde görevli olanların sorumluluğu, bu işlemleri yetkili ve görevli olarak yapmalarına ve yapılan giderin bu kişilerce düzenlenen belgeye dayanılarak yapılması hususlarına göre belirlenmektedir.

Bu nedenle mevzuatına göre oluşturulan kurul, komisyon veya benzeri bir organ tarafından düzenlenen keşif, rapor, tutanak, karar veya ödemeye esas benzeri belgelerden doğacak sorumluluğa, işlemi gerçekleştiren ve bu belgeyi düzenleyip imzalayan kurul üyelerinin de dâhil edilmeleri ve bu işlem nedeniyle harcama yetkilisiyle birlikte sorumlu tutulmaları gerektiğine çoğunlukla,

d) Elektronik Ortamda Oluşturulan Ortak Veri Tabanına Bilgi Girişine Esas Olacak Belgelere İlişkin Sorumluluk

Bu nedenlerle, elektronik ortamda oluşturulan veri tabanından yararlanılarak yapılacak harcamalarda, sisteme girilecek verilerin bulunduğu belgeleri düzenleyen ve imzalayan görevlilerin, bu işlemle ilgili gerçekleştirme görevlisi olarak kabul edilmesi ve yaptığı işlemlerden harcama yetkilisi ve sorumluluğu bulunan diğer gerçekleştirme görevlileriyle birlikte sorumlu tutulmaları gerektiğine çoğunlukla,

Karar verildi

Sonuç olarak, gerçekleştirme işlemlerinden sorumlu tutulabilmek için bahsettiğimiz mevzuat hükümleri ile Sayıştay Kararında da olduğu gibi söz konusu işlemleri yerine getirmekle yetkili ve görevli olmak ve bu işlemleri imza, onay vb gibi tamamlayıcı ve belirleyici bir işlemle yerine getirmek gerekmektedir. Dolayısıyla satın alma, maaş mutemetliği, veri girişi yapma yetkisi ve görevine sahip olarak bu işlemleri gerçekleştiren, imza atan, onaylayan kişiler gerçekleştirme işlemlerini yerine getiren birer gerçekleştirme görevlisidir ve sorumlu tutulmalıdırlar. Ancak kimin yaptığı belli olmayacak şekilde bazı belgelerin hazırlanması, yazılması, temize geçilmesi, sunulması, bilgisayara girilmesi (herhangi bir imza, onay vs işlemi yapmadan) gibi yardımcı işlemlerin gerçekleştirme işlemi sayılamayacağı bu yüzden sorumluluğa tabi tutulamayacağı değerlendirilmektedir.